جایگاه رسانههای جمعی هر عصری در سرنوشت جامعه و تاریخ آن دارای اهمیت ویژه ایست، بهطوریکه میتواند افراد یک جامعه را بهسوی سعادتمندی و یا سقوط بکشاند. در حال حاضر رسانههای جمعی در جهتدهی به افکار عمومی جهان، حضور گستردهای دارند و دنیای معاصر را تحت تأثیر خود قرار دادهاند. رسانهها، جوامع کشورهای مختلف جهان را به حدی به هم نزدیک کردهاند که برخی جهان حاضر را «دهکده جهانی» و عصر حاضر را «عصر رسانهها» نامیدهاند.
افراط در بزرگنمایی وقایع تاریخی و یا تفریط در کوچک نمایی وقایع و امور دیگر توسط رسانههای جمعی در طول تاریخ، باعث انحرافات و رخدادهای جبرانناپذیر شده است .رسانههای مختلف بهخصوص ابزارآلات چندرسانهای در عصر حاضر یکی از کارآمدترین و فراگیرترین تسلیحاتی هستند که میتوانند سازنده و مفید یا مخرب و مضر واقع شوند. اگر رسانهها قصد سازندگی و اصلاح داشته باشند، مصداق حدیث امام صادق(علیهالسلام) خواهند بود که فرمود: «أَحَبُّ إِخْوَانِی إِلَیَّ مَنْ أَهْدَى إِلَیَّ عُیوبِی»(الکافی،ج2، ص639)؛ بهترین دوست من، کسی است که عیب مرا به من هدیه کند.
این نقش هدیه کردن کاستیها و عیوب در بخش عمدهای از جامعه، میتواند به دست رسانهها انجام شود.
بعد از پیروزی انقلاب اسلامی ایران مراسمات مذهبی و هیئتها رونق بهخصوص و قابلتوجهی به خود گرفته است و این هیئتها و مراسمات از فنّاوریهای عصر کنونی و بهخصوص استفاده از انسان رسانهها و ابزار رسانهها کمال استفاده را نمودهاند. آسیبی که گاها این بزرگنماییهای رسانهای هیئتهای مشهور و بزرگ به هیئتهای دیگر دارد این است که قطعهای از واقعه هیئت را با ابزارآلات رسانهای چنان بزرگنمایی میکنند که اعضای هیئتهای دیگر به خاطر کمبود امکانات رسانهای و عدم توانش برای ایجاد واقعه مشابه، ناراحت و غمگین میشوند که چرا ما نمی توانیم چنین هیئتی داشته باشیم.
نکتهای که دراینباره وجود دارد این است که رسانههای متعهد باید اولاً تربیت محور باشند نه شور محور و شخصیت محور. ثانیاً هدف تشکیل هیئتها و رسانههای آنان باید علاوه بر ایجاد شور، بالا بردن شعور و تفکر نیز باشد نه اینکه موجب غفلت باشند.
نکته دیگر این است که بزرگی هیئت به شهرت مداح و تعداد اعضای هیئت و بزرگی سفرهاش نیست بلکه عنصر «اخلاص» است که بزرگی هر هیئتی را تعیین میکند و بهعبارتدیگر بزرگی نزد خدا مهم است نه بزرگی ظاهری و قیلوقال اینوآن. از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است: « اِنَّ لِکُلِّ حَقٍّ حَقیقَةُ و ما بلغَ عبدٌ حقیقةَ الاِخلاصِ حَتّی لا یُحِبُّ أَنْ یُحَمد عَلی شَی ءٍ مِنْ عَمَلِه»( مستدرک الوسائل، ج۱، ص۱۰۰)؛ به درستی که برای هر حقی حقیقتی است و انسان به حقیقت اخلاص نمی رسد، مگر اینکه تمجید و ستایش مردم را (بر کارهای خود) دوست نداشته باشد.
اگر مداح هیئتی علاوه برای ایجاد شور و شعور، دارای اخلاص نسبت به خداوند متعال باشد و اعضا و بانی آن نیز اینگونه باشند به لطف الهی «اخلاص جمعی و هیئتی» حاصل میشود که برکات بزرگی برای آنان و محله و شهرشان دارد. این اخلاص جمعی اثرات بزرگ جمعی دارد. در چنین جمعها و هیئتهایی است که انسانهای بزرگی همچون علما و بزرگان و شهدا تربیت میشوند و تربیت انسان صالح هدف بزرگ انبیاء و اولیای الهی در طول تاریخ بوده و هست. به این جهت لازم است هیئتهای مختلف در راستای شکوفایی و رشد قلوب و افکار اعضای خود و جامعه قدم بردارند.
این عنصر اخلاص فقط در هیئت نیست، بلکه در تمام مناسبات فردی و اجتماعی راهگشا و چراغ راه است.
محسن پیربالایی